Trgovina gvožđem i prometno d.d.

situacioni nacrt trgovačke radnje (Jelačićeva 2)  1925. godine.

Jelacic 2

Barzel

BARZEL,TRGOVINA GVOŽĐEM I PROMETNO D.D.“

„Ovo društvo je osnovano 25.11.1921. godine na gl. skupštini za konstituisanje. Istom prilikom prihvaćena su i osnovna  pravila  po kojima je sedište društva grad Subotica. Svrha poduzeća je:

1) kupovanje i preprodaja železne robe,ekonomskih strojeva i sastavnih delova  kao  i ostalih artikala koji spadaju u krug trgovine gvožđem.

2) posredovanje kod sklapanje trgovačkih posla

3) osnivanje trgovačkih i drugih poduzeća odnosno tvrtki i sudelovanje kod osnivanja i poslovanja istih.“[1]

Glavnica je bila podeljena u 2 000 deonica pojedinačne  vrednosti 100 kruna. Osnivači su bili: „Eskontna banka za Vojvodinu d.d.“, koju je zastupao Julije Vojnić, sa 200 deonica i sa 100 deonica lično, „Trgovačko prometno d.d.“, koje zastupa Franjo Levi ( i on je bio akcionar „Eskontne banke za Vojvodinu d.d.“) sa 200 deonica i 100 lično, Konrad  Rudolf ( i on je imao akcije  „Eskontne banke za Vojvodinu d.d.“) sa 100 deonica, Sima Milodanović posednik sa 100, Aleksandar Rosenfeld „gvožđar“ sa 500, Dušan Stojković „kućevlasnik“ sa 100, Jakov Berger vlasnik mlina sa 500, Rokuš  Maričić bankarski činovnik sa 100 deonica. Ime firme je bilo „Trgovina gvožđem i prometno d.d.“ Skupština deoničara je  1922. godine donela odluku da se naziv dopunu sa imenom „Barzel“ (Barcel); ali tu izmenu „Ministarstvo trgovine i industrije“, 1923. godine nije odobrilo. Mada se interno koristio naziv „Barzel“, zvanično registrovano ime je do 1930. godine ostalo samo „Trgovina gvožđem  i prometno  d.d.“.[2]

Adresa firme je bila Jelačičeva (danas Matka Vukovića) ulica  2.[3] Osnivački kapital je već 1921. godine izražen u domaćoj valutu – 500 000 dinara, 2 000 komada deonica po 250 dinara. U 1936. godini on se duplira, povećava na 1 000 000 dinara izdavanjem novih 2 000 deonica.

Prokuristi firme su bila dva brata Rosenfeld, Armin i Ignjat.[4]

Pored ostalih artikala u prodaji je imala i proizvode tada najpoznatijeg proizvođača  vinogradarskih prskalica, francuskog preduzeća „Vermorel“, koje je zastupala u zemlji. Godišnje su prodavali 3-4 000 takvih prskalica.[5]

O uspešnom poslovanju govori i to što je društvo delilo dividende, 1933. godine u iznosu od  3% na deonicu, 1934. – 5%,  1935. –  6%. U 1940. godini nabavljala je robu i od „Kranjske industrijske družbe“ livnice  iz Jesenica. Tada je prodavala 1 kg  eksera  za  8, „paljene“ žice za 7,6 a pocinkovane za 9,3 dinara po kilogramu.[6]

Nakon  rata i prelaska firme u državnu svojinu, ulazi u sastav preduzeća „Gvožđar“.

DEO MONOGRAFIJE Stevan Mačković, INDUSTRIJA  I INDUSTRIJALCI SUBOTICE (1918-1941), Istorijski arhiv Subotica, Edicija: Posebna izdanja, SUBOTICA, 2004.

 

[1]IAS, F:86. Registar CT VIII/171

[2]U  molbi Ministarstvu, 1923. godine, Uprava firme piše: „Pošto  je upotreba reči „Barzel“ koja na jevrejskom jeziku označava gvožđe, sa trgovačkog stanovišta vrlo značajna po nas, to nam je čast zamoliti da se naziv našeg društva na to ime preregistruje“  Ali stigao je negativan odgovor i do daljeg, odnosno 1930. godine, taj se naziv  nije smeo upotrebljavati.

[3]Kuća procenjena na 900 000 dinara bila je 1937. godine opterećena kreditom od 500 000 dinara. IAS, F:43. ?

[4]IAS,F:235.34.274/1933

[5]IAS,F:235.33.678/1931

[6]AV, F:126, VIII 36033/1940

 

O felis catus
35 godina tragam za mrvicom istine u proslosti, ali je nisam nasao jos.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se /  Promeni )

Google photo

Komentarišet koristeći svoj Google nalog. Odjavite se /  Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se /  Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se /  Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: