Školske prilike, 1918-1941

Odlomak iz monografije: Nastanak i razvoj predškolstva u Subotici, PU Naša radost, Subotica, 2004.

autorov radni deo, pdf:ZABAVISTA

skole I kruga

Školske prilike su pouzdan pokazatelj duhovnog stanja u društvu, njegove brige za sopstvenu budućnost, ekonomskih mogućnosti države, postojanja ili nepostojanja osmišljene, planirane, kontinuirane kulturne akcije države, ostvarenog civilizacijskog pomaka. Isto tako, to se odnosi i na svaku pojedinačnu mikro celinu, kakva je bila Subotica i njena okolina. Na tom nivou se mogu uočiti lokalne specifičnosti, koje se ipak uklapaju u glavne tokove i procese inicirane iz državnog centra, Odlika severozapadnih krajeva, bivših teritorija Monarhije, pa tako i subotičkog, pripojenih novoj državi, bila je njihova relativna viša razvijenost, kako u ekonomskom tako i u kulturnom pogledu, u odnosu na centralne i jugoistočne delove nove države. Ta podloga je u startu garantovala njihove solidnije polazne osnove u novouspostavljenim državno-političkim okvirima.

Jedan od primarnih zadataka državne administracije u Vojvodini bio je rad na širenju državne ideologije, njenoj “nacionalizaciji” ili uspostavljanju i jačanju “slovenske” dominacije, kako u političkom, ekonomskom, demografskom tako i prosvetno-kulturnom životu. Kao nasleđe nekadašnje mađarske države na teritorijama koje su ušle u sastav nove države postojao je dobro organizovan i razgranat sistem zabavišta i škola. Kroz njih je bio širen mađarski državni program, mađarski nacionalni uticaj i vršena mađarizacija. Tako se pred nove vlasti postavio zadatak da iskoriste postojeće materijalne resurse, školske objekte i drugo, ali uz uklanjanje mađarskog uticaja .

obdaniste RS, 176.489

Obdanište Radničke samopomoći

Metodi takve akcije su bili široki, od ukidanja mađarskog prosvetnog zakonodavstva, ograničavanja i smanjivanja mogućnosti upotrebe mađarskog jezika do otpuštanja mađarskog nastavnog kadra koje nije pristalo na polaganje zakletve kralju.

 

hemeroteka: http://www.hrvatskarijec.rs/vest/A11541/Su%C2%ADbo%C2%ADti%C2%ADca-kao-ko%C2%ADli%C2%ADjev%C2%ADka–predskol%C2%ADskog-od%C2%ADgo%C2%ADja/

Subotica 1918-1941, osnovni parametri

 

SUBOTICA deo f

Teritorija grada Subotice u međuratnom periodu prostirala se na površini od 140.611 k.j. što odgovara 809,166 kv. km. Po podacima iz 1927. godine od ove površine “unutarnji” grad zauzimao je 1.992 k.j, kupalište Palić 1.812 k.j, a pustare, t.j. periferija grada Subotice (salaši), zauzimale su površinu od 136.807 k.j. Razlike između “unutarnjeg grada” i “salaša” su bile velike. “Centar Subotice imade karakter grada, dok okolina ovog centra i periferija imaju sve osobine sela.” U unutrašnjem gradu (centru), koji se delio na XII kvartova, bilo je 9.200 kuća i približno 60.000 stanovnika, a na spoljašnjem delu, koji su činila 24 naselja (Bajski vinogradi, Bikovo, Čikerija, Tavankut, Hajdukovo, Kelebija, Šupljak, Zobnatica, itd.) bilo je 8.015 kuća i 43.000 stanovnika.

Po podacima gradonačelnika na osnovu popisa 1931. godine, stanovništvo je brojalo ukupno 100 058.  Od toga je bilo 53 835 jugoslovena, 1 230 drugih južnih slovena,
41 401 Mađara ( u koje se ubrajaju gotovo svi Jevreji – 3 758), 2 865 Nemaca,  727 drugih, itd.

11

U Gradu je na osnovu prvih podataka toga popisa bilo 8931 kuća i 193 drugih objekata, te  50 660 stanovnika. Na  salašima i okolnim naseljima 9846 kuća i 128 drugih objekata  te 49 441 stanovnika. (F 47. I 1381 1932)

U 1932. po popisu vozila stanje je bilo sledeće: motocikala – 32, fijakera – 63, taxi vozila -23, autobusa – 4, luksuznih  automobila – 55. 06

Tada su putevi bili 82 % neizgrađeni, kolnika je bilo 34% izgrađenih a 66%  neizgrađenih,vodovoda nije bilo, subotičani su imali 665 telefona, 2480 radio aparata.

 

U 1939. popisano je 8460 konja, od toga 8210 poljoprivrednih, 122 fijakerska i
128 industrijskih.

Subotica sa teritorijem 1923 a4

%d bloggers like this: